Đận ấy, chúng tôi mới chập chững vào nghề. Hầu hết là lính trẻ độ tuổi 18, đôi mươi, chưa có nhiều kinh nghiệm. Mỗi khi nghe tiếng chuông báo cháy, theo phản xạ, ai nấy đều bật như “lò xo” và tức tốc chạy nhanh ra xe đến hiện trường. Lính mới tò te như chúng tôi dĩ nhiên là chưa quen, chưa có phương án phòng bị gì hết. Vì thế, trong suốt đời binh nghiệp, ai cũng mắc phải những tình huống “dở khóc dở cười”…
Một chiều nắng cháy. Trung Đội trưởng nhìn chúng tôi nghiêm nghị:
- Đầu tóc mấy đồng chí mọc như “thổ phỉ” cả rồi. Tranh thủ thời gian rảnh rỗi cắt giùm nhau đi cho gọn gàng chứ.
Chúng tôi gọi nhau ra góc sân khu tập thể cơ quan. Nơi ấy có bóng mát của cây bàng mà mỗi lần thảnh thơi, rảnh rỗi không có chuông báo cháy, chúng tôi thường chia nhau điếu thuốc, chén trà nóng, tám chuyện tầm phào để vơi đi nỗi nhớ nhà, những mệt mỏi, lo âu đời lính.
- Cậu húi giúp tớ cái đầu cúp cua nhé! Tiểu Đội trưởng cười hồn nhiên nói với tôi.
- “Đảo ngói” cho tớ giống cái đầu của tài tử Pack… gì gì ấy nhỉ? Tiểu Đội phó hài hước.
- Cần mang chiếc gương ra đây mở tiệm cắt tóc luôn đi anh em. Mỗi cái đầu húi xong thu giá bèo thôi (20 ngàn), rẻ hơn ở tiệm đấy.
- Được! Được!...Rồi ai cũng được “đảo ngói” cả. Cứ yên tâm, đâu khắc có đó, thịt chó khắc có… riềng…Tôi cười đáp.
Roẹt! Roẹt!... Tiếng kéo mỗi lúc một ngọt. Tiếng cười nói rôm rả. Tiểu Đội trưởng được ưu tiên húi tóc xong trước. Anh vội vàng chạy về phía bể nước xối nước ào ào. Tiểu Đội phó đầu còn dang dở chưa được húi xong. Bất chợt, chuông báo động vang lên… Chúng tôi, không ai bảo ai theo phản xạ đều chạy nhanh về phía chiếc xe đang hú còi tập hợp.
- Kìa đồng chí Tánh (Tánh là tên Tiểu Đội trưởng của chúng tôi)! Sao lại mặc xà lỏn và người đầy xà bông thế kia?
May thay, hôm ấy trên xe có bộ đồ chữa cháy “sơ cua” để anh Tánh thay tranh thủ trong xe lúc trên đường đến hiện trường. Từ đó, chúng tôi có bài học kinh nghiệm dự phòng, lúc nào cũng “thủ” sẵn bộ đồ trên xe chữa cháy. Nhưng tình huống anh Tánh mặc xà lỏn, người đầy xà bông và anh Lâm với cái đầu đang húi dở còn nham nhở chạy đi chữa cháy là chuyện “dở khóc dở cười” với Tánh và Lâm năm ấy.
*
* *
Hai năm sau, tôi cưới vợ. Khỏi phải nói, lính trẻ, mới cưới vợ thì cứ quấn quýt như đôi sam vậy. Rảnh một chút là chạy về nhà. Căn phòng tập thể dành cho vợ chồng tôi ngay kế cơ quan. Đêm ấy, đang nồng say giấc ngủ bên người vợ trẻ thì nghe chuông báo cháy. Theo phản xạ, tôi bật dậy mắt nhắm mắt mở chạy đi.
- Đồng chí Tình! Ôm theo cả đống mùng, mền… chạy đi đâu thế hả? Trung Đội trưởng Nhẫn nghiêm sắc mặt.
Những anh em khác bụm miệng cười.
- Tình! Mặc đồ của ai thế? Tiểu Đội trưởng Tánh hóm hỉnh?
Tôi hốt hoảng. Té ra, trên tay tôi là cả đống mùng, mền… đồ tôi mặc thì là đồ của bà xã hãy còn lộn trái… Anh em nhìn tôi cười nghiêng ngả còn tôi thì được phen “dở khóc dở cười”…
*
* *
Vào mùa hanh khô, nguy cơ cháy, nổ luôn tiềm ẩn ở đâu, ở bất cứ nơi nào. Những cánh rừng tràm U Minh trở thành miếng mồi ngon cho “bà hỏa” ghé thăm. Năm ấy, lửa ở U Minh bùng lên dữ dội. Chúng tôi khăn gói lên đường tiếp ứng.
Giữa cánh rừng bạt ngạt ấy, cái nóng hầm hập của những ngày hè cùng với sức nóng của lửa bốc lên khiến lính chữa cháy chúng tôi da ai cũng đổi màu. Nằm vùng trong rừng cả tháng trời chiến đấu với “giặc lửa”, dĩ nhiên là thiếu thốn trăm bề. Ăn bánh mì cầm hơi đi chữa cháy là chuyện thường tình… Nhưng cơ khổ vẫn là chuyện thiếu nước tắm giặt.
Chiều hôm ấy, lửa trên những cánh rừng tạm ngưng nhưng chúng tôi vẫn chưa được lệnh rút quân vì còn phải đề phòng gió lên, lửa bùng phát trở lại. Bởi dưới những lớp than bùn ẩn trong cánh rừng U Minh kia lửa vẫn còn âm ỉ cháy. Tranh thủ lúc tạm nghỉ ngơi, Trung Đội trưởng Nhẫn và mấy anh em Vũ, Lâm, Tân… ào xuống hố nước chúng tôi đào tạm ở trong rừng để tắm. Nghĩ rằng, toàn anh em lính với nhau, đàn ông cả nên anh Nhẫn cứ “trồng ngồng” xuống tắm chả ngại gì. Đúng lúc í, đoàn úy lạo của Hội Phụ nữ tỉnh Kiên Giang gồm 10 người tiến về phía chúng tôi. Nghe anh em chúng tôi đã cả tháng trời ở trong rừng chữa cháy nên các chị em mang chút quà vào úy lạo, động viên anh em có thêm động lực.
Trước tình huống “dở khóc dở cười” ấy, Trung Đội trưởng Nhẫn và các anh em đang tắm chỉ còn cách nhảy ngay xuống cái đầm kế bên cho người dính đầy bùn đất. Cái đầm chỉ sâu đến ngang bụng nhưng rất nhiều cá. Khỏi phải nói, cá ở đầm U Minh nhiều đến cỡ nào.
- Các anh làm chi dưới đầm lúc trời nóng thế này? Một chị lên tiếng hỏi.
- Tụi tôi tranh thủ bắt ít cá để anh em cải thiện.
- Bắt cá bằng tay không hả anh? Đã bắt được nhiều chưa?
- Ui da!... Cũng vừa mới xuống thôi cô! Chúng tôi đang mò. Ui da!…
- Vậy thì tụi em ngồi trên bờ đầm xem mấy anh bắt cá. Tiện thể được con cá nào tụi em đỡ các anh mang về nấu giùm luôn…Các chị, các cô cười khúc khích…
- Thôi! Khỏi cần đâu! Các cô cứ gặp mấy anh em trong lán và trò chuyện đi mặc chúng tôi dưới đầm. Ui da!...
Dường như hiểu được tình thế đàn cá dưới đầm tấn công Trung đội trưởng Nhẫn và các anh em nhưng các chị em Hội Phụ nữ vẫn còn trêu chọc một hồi rồi mới buông tha ra về. Khỏi phải nói, hôm ấy, mấy anh em xuống đầm tắm được một phen cơ thể trầy xước… vì cá…
Những ngày nằm vùng ở U Minh thật nhiều kỷ niệm với chúng tôi. Đêm mắc màn ngủ trong rừng mà sáng ra thấy dưới lưng cộm cộm. Hóa ra là những mầm cây nhú lên từ đất đội lưng anh em chúng tôi lên. Nhưng cái pha ngủ trưa hôm ấy thì để lại trong tôi nhiều kỷ niệm đáng nhớ.
Chả là trời nóng nên khi ngủ, anh em với nhau cả nên chúng tôi thường cởi bỏ hết đồ ra cho mát. Trưa ấy, anh Thắng (cán bộ Cục) đi ngủ trước mà “trần như nhộng”. Đang nồng say giấc ngủ thì chúng tôi nghe báo có đoàn úy lạo của chị em Hội Phụ nữ vào tiếp tế.
- Thắng! Thắng! Dậy mau! Mặc đồ vào. Chị em họ vào tiếp tế kìa. Tiếng Trung Đội trưởng Nhẫn khẩn trương.
- Cháy! Cháy nữa hả? Ở đâu? Thắng bật dậy như lò xo ngơ ngác, tồng ngồng giữa lán.
May thay, các chị em Hội Phụ nữ còn cách lán chừng mươi mét….
*
* *
Mười năm sau, tôi trở thành Tiểu Đội trưởng. Mùa Xuân năm ấy, đúng ngày 30 Tết, một vụ cháy nhà dân trong khu dân cư xảy ra vào lúc trời nhập nhoạng tối. Chúng tôi lên xe tức tốc đến hiện trường.
- Báo cáo chỉ huy, trong nhà có 3 người mắc kẹt. Tiếng Vũ – trinh sát trẻ chưa vợ, mới vào nghề khẩn thiết.
- Các đồng chí chú ý, tập trung khẩn trương cứu người bị nạn! Tôi ra lệnh.
Chừng hai phút sau, Vũ hốt hoảng chạy ra.
- Báo cáo chỉ huy. Có một cô gái trong nhà tắm.
- Thì sao? Khẩn trương đưa cô gái ra ngoài không ngạt khói bây giờ.
- Báo cáo! Nhưng mà!....
- Nhưng sao? Tại sao lại phải hốt hoảng thế, đồng chí Vũ?
- Báo cáo chỉ huy, em…em… Vũ ấp úng.
- Sao? Tôi gắt.
- Cô gái đó ở truồng… Vũ mặt đỏ như gấc.
- Ở truồng cũng phải bồng cô gái ra ngay. Đồng chí không thực hiện mệnh lệnh, tôi kỷ luật.
Vũ vội vã lao vào biển lửa đang rừng rực cháy. Hai phút sau, Vũ trở ra, trên tay Vũ là cô gái chừng 18 đôi mươi… ở truồng… dẫu khói bụi vương nhem thân thể nhưng vẫn có thể thấy đó là một cô gái đẹp với làn da trắng như sứ.
- Quấn mền cho cô gái và hà hơi thổi ngạt. Tôi ra lệnh.
Vũ mặt như gấc chín. Vừa thổi ngạt vừa run lập cập.
Ấy thế mà sau vụ cháy đó, cô gái và Vũ lại bén duyên nhau và nên vợ nên chồng. Bây giờ họ đã có một tổ ấm hạnh phúc với hai thiên thần bé nhỏ, đẹp như mơ…
Đấy! Đời lính chữa cháy chúng tôi là thế đấy. Suốt đời binh nghiệp, ai không đối mặt với những phen “dở khóc dở cười”?...■
Dương Thiên Hương