Chia sẻ về hành trình đến với nghề CNCH, Trung úy Võ Thành Công cho hay: “Lúc ở trên trường huấn luyện chiến sỹ mới, có các anh làm công tác CNCH đến lớp học kể về chuyện nghề. Tôi nghe một cách say mê, yêu nghề ngay từ đó và lập tức viết đơn tình nguyện vào công tác trong lực lượng CNCH”. Đến nay, anh đã có 9 năm gắn bó trong Đội CNCH dưới nước – một trong hai lực lượng chủ lực cùng với Đội CNCH trung tâm trong việc thực hiện nhiệm vụ CNCH khẩn cấp trên địa bàn TP Hồ Chí Minh và hỗ trợ các tỉnh bạn. Không chỉ anh Công, hầu hết cán bộ, chiến sỹ CNCH của Phòng CNCH, Cảnh sát PC&CC TP Hồ Chí Minh đều tự nguyện đến với nghề, tự nguyện đi cứu nạn người sống hoặc tìm kiếm thi thể người bị nạn, góp phần sẻ chia mất mát của các gia đình. Các anh thổ lộ, ước mơ lớn nhất của những người làm công tác CNCH là cứu sống được người. Trên bờ thì dễ hơn, còn dưới nước thì khó lắm. Nạn nhân bám được vật nổi thì còn cơ hội cứu sống được, chứ nếu bị rơi xuống nước, chỉ cần 5 phút thôi là đã nguy hiểm đến tính mạng rồi.

Một trong các vụ CNCH khắc sâu trong tâm trí cán bộ, chiến sỹ Đội CNCH dưới nước và Phòng CNCH là lần CNCH tàu Dìn Ký bị chìm trên sông Sài Gòn vào năm 2011. Khi tiếp cận hiện trường, mặt sông phủ kín lục bình, vị trí tàu lật không xác định được. Trong cơn mưa, các cán bộ, chiến sỹ CNCH trồi lên lặn xuống suốt nhiều giờ liền. Quần thảo trên đoạn sông hơn 1km phía tỉnh Bình Dương và bên bờ huyện Hóc Môn, TP Hồ Chí Minh nhưng dấu vết của con tàu gặp nạn vẫn mất dạng trong màn đêm đen kịt. Trên bờ, tiếng gào thét xé lòng, ai oán của thân nhân nạn nhân. Mệt mỏi và áp lực mỗi lúc một trĩu nặng trên đôi vai chiến sỹ CNCH.

Sáng hôm sau, dựa theo vết dầu loang, lực lượng CNCH của TP Hồ Chí Minh khoanh vùng khu vực, đi ngược vết dầu loang và tiếp cận được con tàu chìm. Đầu và đuôi tàu bị bàn ghế, vật dụng trên tàu chắn hết lối ra vào. Các cửa sổ đều đóng kín. Sau nhiều lần dùng xà beng phá cửa tàu, Thượng tá Nguyễn Văn Công - Phó Trưởng Phòng CNCH (thời điểm đó là Trung tá, Đội trưởng Đội CNCH dưới nước) cùng đồng đội phá được cửa tàu. Đại úy Huỳnh Văn Tuấn - Phó Trưởng Phòng CNCH nhớ lại, phải mất 15 phút, cánh cửa con tàu mới bung ra. Trong bóng tối của lòng sông sâu 20m, các lính CNCH mò mẫm lặn tìm, vừa tìm nạn nhân, vừa chuyển đồ vật nghiêng ngả bởi con tàu không ngừng chòng chành dưới dòng nước xoáy, để có chỗ đi lại xoay sở. Trong lúc mò mẫm dưới bùn đất, lính CNCH phát hiện ra xác nạn nhân đầu tiên và kéo tay nạn nhân để đưa lên mặt nước. Nhưng nạn nhân rất nặng, dường như có gì đó níu lại. Lát sau, tổ lặn phát hiện ra nạn nhân đang ôm một trẻ em. “Hình ảnh người mẹ đến lúc chết vẫn ôm chặt đứa con in đậm trong tâm trí cán bộ, chiến sỹ tham gia CNCH. Chúng tôi dằn lòng mình và cố gắng gỡ hai mẹ con ra, đưa vào bờ” – Trung úy Võ Thành Công nhớ lại trong xúc động.

Công tác CNCH là một công tác đặc thù và nguy hiểm, đòi hỏi người lính CNCH không chỉ có sức khỏe tốt mà còn phải có kinh nghiệm, để không chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao mà còn phải đảm bảo an toàn cho bản thân mình trong khi thực hiện nhiệm vụ. Nhờ không ngừng trau dồi kinh nghiệm, lính CNCH không ít lần đã thoát hiểm trong gang tấc.

Năm 2014, trong một lần cùng Đại úy Nguyễn Chí Thành - Phó Đội trưởng Đội Cứu nạn cứu hộ dưới nước lặn tìm một em bé 3 tuổi bị chìm tàu ở sông Sài Gòn, Đại úy Huỳnh Văn Tuấn và anh Thành lặn xuống 21m, chui vào khoang hầm máy. Dưới nước sâu, tối như mực, mắt không nhìn thấy gì. Qua sợi dây nối giữa hai người, bất ngờ anh Tuấn cảm thấy anh Thành giãy giụa, do ống thở bị sự cố. Lúc này, nếu mất bình tĩnh, phóng thẳng lên mặt nước thì anh Thành có thể đụng khoang tàu, hoặc trồi nhanh sẽ nguy hiểm tới tính mạng. Rất may là khi Tuấn nắm chân báo hiệu, anh Thành đã bình tĩnh. Tuấn nhanh chóng chuyền ống thở cho Thành, còn bản thân cũng quên là mình đang… nín thở. Sự nguy hiểm lúc này lại chuyền sang Tuấn!

Một cái bóp nhẹ báo hiệu vào cánh tay đồng đội. Hiểu ý, anh Thành chuyền ngược ống thở sang Tuấn. Cứ thế, 2 anh em từ từ lặn ra khỏi khoang tàu, cùng chia sẻ 1 ống thở đi ra khỏi công trình đang sụp đổ dưới nước. “Hai anh em đều bình tĩnh, xử lý tốt tình huống đó nên thoát nạn được. Tình đồng chí đồng đội càng khăng khít trong những lúc cận kề hiểm nguy” – Tuấn chia sẻ.

Nhắc đến những lần thoát hiểm trong gang tấc khi thực hiện nhiệm vụ cùng đồng đội, Trung úy Võ Thành Công không quên lần tham gia tìm kiếm một người mất tích trong vụ tàu chìm trên sông Nhà Bè. Do dòng nước chảy xiết, bất ngờ một con tàu đang neo đậu gần khu vực đang CNCH bị đứt dây neo. Con tàu mấy chục ngàn tấn trôi tự do phăm phăm về hướng chiếc tàu chìm, bên dưới tổ lặn gồm anh Công và 2 đồng đội đang làm nhiệm vụ. “Hai con tàu bên trên và bên dưới mặt nước mà đụng nhau, thì người ở giữa sẽ bị ép… như con kiến” – anh Công kể. Nhận được lệnh của chỉ huy kêu lên gấp, hai đồng đội của anh Công trồi lên và được đồng đội kéo ngay vào bờ. Hai người vừa vào bờ thì chiếc tàu mất neo đâm sầm vào chiếc tàu bị nạn. Còn anh Công vẫn ở dưới mặt nước. Hiểm nguy rập rình.

Mọi người ngóng trông, tìm kiếm. Không thấy chàng “kình ngư cứu nạn” đâu, đồng đội anh lo lắng nghĩ đến tình huống xấu nhất. Chừng 10 giây sau, anh Công ngoi lên, bơi vào bờ an toàn. Trong vòng tay hoan hỉ của đồng nghiệp và người dân, anh Công rùng mình nghe mọi người kể lại cảnh tượng kinh hoàng dưới đáy nước và nhận ra 10 giây vô tình chậm trễ quý giá đã bảo vệ anh trước tử thần. Anh cho biết, anh đang lặn quá sâu, khi nhận được lệnh của chỉ huy đã không trồi lên bờ nhanh như 2 đồng đội lặn bên trên. Nếu bữa đó anh lặn dưới đồng đội một xíu thôi và là người thứ ba lên cùng đợt thì đã không có ngày hôm nay.

Dạn dày nhất trong công tác CNCH cả trên bờ và dưới nước là ông Nguyễn Ngọc Tốt, người vừa nghỉ hưu ở tuổi 60 tuổi với hơn 40 năm tuổi nghề. Trước đó, ông cũng là người đặc biệt, không phải là cán bộ, chiến sỹ mà là nhân viên của phòng. Ông cũng là người chứng kiến tổn thất lớn nhất, đau thương nhất trong suốt 40 năm qua của những người lính CNCH TP Hồ Chí Minh. Năm 1979, hai chiến sỹ Nguyễn Văn Bảy và Võ Quang Hà đã hy sinh trong khi lặn sông Sài Gòn mò tìm khẩu súng tang vật vụ cướp bắn chết vợ chồng nghệ sỹ Thanh Nga. Một mất mát lớn phải đánh đổi bằng chính tính mạng của những người lính CNCH.

Tổn thất đau thương trong lần mò khẩu súng tang vật vụ án giết vợ chồng nghệ sĩ Thanh Nga trở thành bài học nằm lòng với lính CNCH. Ngoài việc huấn luyện kỹ năng bơi lội, CNCH, thì những cán bộ, chiến sỹ của Phòng CNCH còn được bồi dưỡng thêm kiến thức về bom mìn. Sau này, rất nhiều lần lặn tìm không ra hung khí mà lại đụng lựu đạn, đụng mìn. Những lúc đó, cán bộ, chiến sỹ không được quăng đi mà đều mang lên mặt nước xử lý an toàn để đảm bảo an toàn cho thành phố.

Nguy hiểm chực chờ trong mỗi lần CNCH là vậy, thường xuyên lặn ngụp dưới nước sâu ô nhiễm, nhưng đến nay, cán bộ, chiến sỹ vẫn chưa được hưởng chế độ phụ cấp độc hại. Theo lãnh đạo phòng, để thu hút được người tham gia lực lượng CNCH, rất cần có chế độ chính sách hợp lý, như phụ cấp độc hại, chế độ kiểm tra sức khỏe định kỳ có tính đặc thù.

Cho đến tận bây giờ giáo trình để dạy người mới vào nghề CNCH vẫn là những kinh nghiệm của người đi trước truyền lại. Và suốt những năm qua, lực lượng CNCH của thành phố được quan tâm đầu tư rất nhiều về phương tiện, nhưng nói là đủ theo yêu cầu thì chưa đáp ứng được. Công tác này, nếu có kinh nghiệm càng cao, người lính CNCH càng xử lý nhanh, thuần thục hơn, hiệu quả công tác cao hơn. Ước mơ của những chiến sỹ cảm tử trong thời bình là có được địa điểm xây dựng mô hình trung tâm đào tạo CNCH mang tính thực tiễn cao, tạo điều kiện cho anh em tập luyện trau dồi kinh nghiệm.■

 Thiên Nga