Thảo Nguyên (TN): Vai trò của công tác PCCC và sự quan tâm của nhà nước ta về lĩnh vực này qua việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật như thế nào, thưa Trung tướng?
Trung tướng, GS, TS. Nguyễn Ngọc Anh: Công tác PCCC&CNCH có vai trò quan trọng trong việc bảo đảm an toàn tính mạng, sức khỏe con người, tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân, góp phần giữ gìn trật tự, an toàn xã hội và sự phát triển bền vững của đất nước. Xuất phát từ tầm quan trọng đó, trong những năm qua, nhà nước ta đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật để điều chỉnh lĩnh vực này như: Luật PCCC năm 2001; Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật PCCC năm 2013; Nghị định số 79/2014/NĐ-CP ngày 31/7/2014 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật PCCC và Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật PCCC; Nghị định số 167/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội, phòng, chống tệ nạn xã hội, PCCC, phòng, chống bạo lực gia đình; Thông tư số 66/2014/TT-BCA ngày 16/12/2014 của Bộ Công an quy định chi tiết thi hành một số điều của Nghị định số 79/2014/NĐ-CP; Quyết định số 76/2009/QĐ-TTg ngày 11/5/2009 của Thủ tướng Chính phủ về việc kiện toàn Ủy ban Quốc gia tìm kiếm cứu nạn và hệ thống tổ chức tìm kiếm cứu nạn của các Bộ, Ngành Trung ương và địa phương; Quyết định số 1110/QĐ-TTg ngày 17/8/2012 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt quy hoạch tổng thể hệ thống cơ sở của lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030; Quyết định số 44/2012/QĐ-TTg ngày 15/10/2012 của Thủ tướng Chính phủ quy định về công tác CNCH của lực lượng PCCC; Quyết định số 1041/QĐ-TTg ngày 24/6/2014 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt đề án quy hoạch tổng thể lĩnh vực ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn đến năm 2020, ...
TN: Trung tướng đánh giá như thế nào về hiệu quả các văn bản quy phạm pháp luật đã được ban hành về công tác PCCC?
Trung tướng, GS, TS. Nguyễn Ngọc Anh: Các văn bản quy phạm pháp luật được ban hành đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng trong tổ chức và hoạt động của lực lượng Cảnh sát PCCC cũng như nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về PCCC&CNCH, đáp ứng được những yêu cầu thực tiễn trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội; qua đó, đã đạt được những kết quả quan trọng, cụ thể như: Công tác PCCC&CNCH ngày càng được các cấp ủy Đảng, chính quyền quan tâm, chỉ đạo; người đứng đầu cơ quan, tổ chức, chủ hộ gia đình, cá nhân đã thấy rõ hơn vai trò, trách nhiệm đối với công tác PCCC&CNCH; công tác tuyên truyền, hướng dẫn kiến thức về PCCC&CNCH, xây dựng phong trào quần chúng tham gia PCCC&CNCH ngày càng được các cấp chính quyền đẩy mạnh …
Hệ thống tổ chức PCCC từ Trung ương đến cơ sở ngày càng được kiện toàn phát triển. Lực lượng Cảnh sát PCCC đã từng bước được kiện toàn về tổ chức, bộ máy và được chú trọng quan tâm đầu tư hơn về cơ sở vật chất, phương tiện phục vụ công tác PCCC&CNCH. Hiện nay, cả nước đã thành lập 20 Cảnh sát PC&CC tại 20 tỉnh, thành phố trọng điểm về kinh tế, xã hội.
Lực lượng PCCC, trong đó nòng cốt là lực lượng Cảnh sát PCCC từ Trung ương đến địa phương đã chủ động phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan thực hiện có hiệu quả công tác PCCC&CNCH và đạt được nhiều kết quả quan trọng. Công tác tuyên truyền, kiểm tra, thanh tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về PCCC, công tác điều tra, xử lý vi phạm về PCCC được tăng cường; công tác chữa cháy và chuẩn bị các điều kiện phục vụ chữa cháy được coi trọng. Cùng với đó, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về PCCC&CNCH đã tạo cơ sở pháp lý cho việc xác định và nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trong công tác PCCC&CNCH, qua đó góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước về PCCC&CNCH.
TN: Công tác xây dựng, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật về lĩnh vực PCCC hiện nay có những bất cập gì, thưa Trung tướng?
Trung tướng, GS, TS. Nguyễn Ngọc Anh: Bên cạnh những kết quả đã đạt được nêu trên, công tác xây dựng, hoàn thiện pháp luật về quản lý nhà nước trong lĩnh vực PCCC&CNCH hiện nay còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc, cụ thể là:
Thứ nhất, một số văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật PCCC, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật PCCC chưa được ban hành đúng tiến độ thời gian đã ảnh hưởng tới hiệu quả công tác quản lý nhà nước về PCCC. Một trong những nguyên nhân là do vấn đề cần cụ thể hóa liên quan trực tiếp đến chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, hoạt động của lực lượng Công an nhân dân và nhiều Bộ, Ngành có liên quan, cần phải được khảo sát, đánh giá thực tế, nghiên cứu thận trọng, kỹ lưỡng trên cơ sở tổng kết cả về lý luận và thực tiễn.
Thứ hai, công tác xây dựng, hoàn thiện các quy định liên quan đến bảo đảm an toàn PCCC đối với từng loại hình cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC còn thiếu và chưa đồng bộ, chưa tạo cơ sở pháp lý đầy đủ cho công tác quản lý về PCCC; một số quy định liên quan tới công tác thẩm duyệt thiết kế về PCCC; hoàn trả bồi thường thiệt hại phương tiện, tài sản được huy động để chữa cháy; phân công trách nhiệm và quan hệ phối hợp trong điều tra vụ cháy, nổ; bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng về PCCC trong nhà trường và cơ sở giáo dục; tổ chức lực lượng, trang bị phương tiện PCCC cho lực lượng PCCC rừng cũng cần được hướng dẫn cụ thể nhằm tạo cơ sở pháp lý và bảo đảm thống nhất trong quá trình áp dụng.
Trong công tác CNCH của các lực lượng PCCC vẫn còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc do còn thiếu cơ sở pháp lý quy định cụ thể về tổ chức, hoạt động, quan hệ phối hợp của lực lượng CNCH, các điều kiện bảo đảm cho hoạt động CNCH và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến công tác CNCH.
Thứ ba, mặc dù các quy định của pháp luật về PCCC&CNCH đã quy định về các biện pháp bảo đảm, đầu tư cho hoạt động PCCC&CNCH, đã có cơ sở pháp lý để thực hiện; tuy nhiên, do khả năng bảo đảm ngân sách của nhà nước còn hạn chế, nên việc đầu tư cơ sở vật chất, phương tiện, thiết bị PCCC&CNCH, huy động thành tựu khoa học, công nghệ phục vụ công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực này vẫn còn gặp nhiều khó khăn, chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn; trình độ nghiên cứu khoa học, làm chủ công nghệ còn hạn chế; chưa xây dựng được đội ngũ cán bộ có trình độ cao về khoa học, kỹ thuật phục vụ công tác quản lý về PCCC&CNCH.
Thứ tư, các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật PCCC đã quy định về các điều kiện, biện pháp bảo đảm an toàn PCCC, kiểm tra, thanh tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về PCCC. Tuy nhiên, do biên chế của lực lượng Cảnh sát PCCC còn thiếu so với yêu cầu, nhiệm vụ công tác, đặc biệt cán bộ làm công tác kiểm tra, quản lý cơ sở nên đã ảnh hưởng tới chất lượng, hiệu quả công tác quản lý. Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trực tiếp làm công tác quản lý PCCC&CNCH tuy đã có nhiều cố gắng nhưng vẫn còn nhiều bất cập, nhất là việc đào tạo pháp luật, ngoại ngữ, huấn luyện sử dụng phương tiện PCCC&CNCH. Chế độ, chính sách đãi ngộ đối với lực lượng này còn chưa được quan tâm thỏa đáng…
Thứ năm, công tác thanh tra, kiểm tra, tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về PCCC&CNCH chưa được các Bộ, Ngành, Ủy ban nhân dân các cấp, người đứng đầu cơ sở tiến hành thường xuyên, liên tục; nội dung, hình thức tuyên truyền còn nhiều hạn chế, chưa phong phú, đa dạng. Do đó, chưa nâng cao được kiến thức, ý thức, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong công tác PCCC&CNCH.
TN: Để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trong công tác PCCC&CNCH, trong thời gian tới, cần thực hiện những giải pháp gì, thưa Trung tướng?
Trung tướng, GS, TS. Nguyễn Ngọc Anh: Trong thời gian tới, tình hình kinh tế, xã hội của đất nước sẽ tiếp tục phát triển mạnh, các khu kinh tế, khu đô thị, khu công nghiệp tập trung sẽ tiếp tục được hình thành, mở rộng; theo đó là các hoạt động đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật, các hoạt động kinh doanh, dịch vụ ... ngày càng phát triển đa dạng sẽ làm tăng thêm nguy cơ cháy, nổ; bên cạnh đó, tình hình an ninh, chính trị và trật tự, an toàn xã hội còn những diễn biến phức tạp đặt ra cho công tác quản lý nhà nước về PCCC&CNCH những nhiệm vụ hết sức nặng nề. Để đáp ứng yêu cầu thực tiễn và nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về PCCC&CNCH trong tình hình mới, theo chúng tôi cần thực hiện tốt một số giải pháp sau:
Một là, tiếp tục nghiên cứu cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn để đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật trong lĩnh vực PCCC&CNCH; theo hướng này, cần tập trung vào các công việc sau:
Nghiên cứu, rà soát các điều khoản của Luật PCCC còn vướng mắc, bất cập trong thực tiễn công tác quản lý PCCC để báo cáo cấp có thẩm quyền chuẩn bị phương án cho việc sửa đổi, bổ sung cơ bản, toàn diện.
Rà soát các văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực an ninh, trật tự có liên quan đến quy định về PCCC&CNCH để đề xuất cấp có thẩm quyền hoặc theo thẩm quyền sửa đổi, bổ sung, thay thế cho phù hợp với yêu cầu thực tiễn trong công tác quản lý nhà nước về lĩnh vực này, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và đồng bộ của hệ thống pháp luật.
Xây dựng, hoàn thiện các quy định của pháp luật liên quan đến bảo đảm an toàn PCCC đối với các loại hình cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC; quy định cụ thể nội dung, thời lượng bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng về PCCC để lồng ghép vào chương trình giảng dạy, hoạt động ngoại khóa trong nhà trường và cơ sở giáo dục khác phù hợp với từng cấp học, ngành học; hướng dẫn cụ thể hơn các quy định về công tác thẩm duyệt thiết kế, kiểm tra nghiệm thu về PCCC, hoàn trả bồi thường thiệt hại phương tiện, tài sản được huy động để chữa cháy...
Bổ sung các quy định mới nhằm tăng cường và nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác CNCH của lực lượng PCCC như các quy định về tổ chức, hoạt động, quan hệ phối hợp của lực lượng CNCH, các điều kiện bảo đảm cho hoạt động CNCH và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan tới công tác CNCH…
Hai là, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về PCCC&CNCH nhằm nâng cao kiến thức, ý thức, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong lĩnh vực này. Trong công tác tuyên truyền phải chú ý đến từng loại đối tượng, khu vực và địa bàn tuyên truyền để có nội dung tuyên truyền phù hợp; phải nghiên cứu, đề xuất với cơ quan có thẩm quyền ban hành các văn bản chỉ đạo, điều hành trong công tác tuyên truyền; nghiên cứu soạn thảo, phát hành các tài liệu tuyên truyền phù hợp với tình hình thực tiễn.
Ba là, đổi mới chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng trình độ chuyên môn, nghiệp vụ để nâng cao trình độ, năng lực công tác của lực lượng Cảnh sát PCCC; tăng cường trang bị cơ sở vật chất, phương tiện, bảo đảm chế độ, chính sách và nâng cao năng lực hoạt động của lực lượng Cảnh sát PCCC; xây dựng mạng lưới các đơn vị Cảnh sát PCCC&CNCH đủ về số lượng, bảo đảm về chất lượng; chú trọng xây dựng, duy trì, bảo đảm chế độ, chính sách cho lực lượng PCCC chuyên ngành, cơ sở, dân phòng, đặc biệt là ở những cơ sở, địa bàn trọng điểm, có nguy cơ cháy, nổ cao.
Bốn là, quan tâm đầu tư hơn nữa về kinh phí, ngân sách, cơ sở vật chất, phương tiện, thiết bị và bố trí, huy động các nguồn lực nhằm bảo đảm các điều kiện cho công tác quản lý nhà nước về PCCC&CNCH phù hợp với tình hình phát triển kinh tế, xã hội của đất nước.
Năm là, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc thi hành pháp luật về PCCC&CNCH để đánh giá kết quả thực hiện, trên cơ sở đó có giải pháp thích hợp để xây dựng, ban hành và thực hiện chính sách pháp luật về PCCC&CNCH phù hợp với yêu cầu thực tiễn.
TN: Cảm ơn Trung tướng, GS, TS. Nguyễn Ngọc Anh! Kính chúc đồng chí cùng gia đình năm mới An khang – Hạnh phúc!
Thảo Nguyên (Thực hiện)