Thực hiện quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Chính phủ trình Quốc hội dự án Luật Sửa đổi, bổ sung một số Điều của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Việc thông qua Luật nay là cần thiết, dựa trên cơ sở chính trị, pháp lý, cụ thể như Nghị quyết số 27-NQ/TW; Nghị quyết số 57-NQ/TW; Nghị quyết số 66-NQ/TW; Nghị quyết số 68-NQ/TW…; Chỉ thị số 02-CT/TW ngày 31/01/2026 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ trong tình hình mới; Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP ngày 18/5/2026 của Chính phủ về phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; trong đó, có lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ…

Cùng với đó, thời gian qua, việc thi hành Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, góp phần bảo vệ tính mạng, sức khỏe con người, tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và tạo cơ sở pháp lý quan trọng trong công tác quản lý nhà nước về an ninh, trật tự. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai thi hành cho thấy, một số quy định của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ còn rườm rà, vẫn còn mất nhiều thời gian, chưa đáp ứng yêu cầu đổi mới phương thức quản lý trong tình hình mới, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh để tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp theo các Nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Chính phủ, cụ thể như các quy định liên quan đến thủ tục thẩm định thiết kế, kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy; thủ tục cấp phép trước khi lưu thông trên thị trường đối với phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy…

Từ những căn cứ chính trị, pháp lý, thực tiễn nêu trên và để kịp thời thể chế hóa chủ trương phân cấp, cải cách thủ tục hành chính, tạo hành lang pháp lý rõ ràng, thống nhất, giảm thiểu thành phần hồ sơ, thủ tục và các yêu cầu không cần thiết, hướng đến phương thức quản lý hiện đại, minh bạch và tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp thì việc sửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luật về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ là cần thiết.

Cụ thể, những nội dung sửa đổi, bổ sung một số quy định tại Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ bao gồm:

Sửa đổi, bổ sung 12 Điều của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cụ thể: Sửa đổi, bổ sung khoản 3 Điều 4, khoản 2 Điều 6, điểm a khoản 2 Điều 11, khoản 5 Điều 14, tên và khoản 4, 6 Điều 18, điểm c khoản 2 Điều 22, khoản 5 Điều 41, Điều 44, khoản 2, 7 Điều 55, khoản 5 Điều 8; bãi bỏ khoản 19 Điều 2, khoản 5 Điều 18, khoản 3 Điều 22, khoản 10 Điều 41, các khoản 2, 3 Điều 53, khoản 4 Điều 55. Nội dung sửa đổi, bổ sung nhằm phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và để đảm bảo phù hợp với điểm C mục 2 phụ lục 1.1 ban hành kèm theo Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP ngày 18/5/2026 của Chính phủ phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, cụ thể:

(1) Bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy và thực hiện công tác hậu kiểm kết hợp với kiểm tra việc chấp hành quy định của pháp luật về nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện giao thông, tạo thuận lợi tối đa cho tổ chức, cá nhân trong hoạt động đầu tư, xây dựng nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu về quản lý phòng cháy, chữa cháy.

(2) Bỏ thủ tục cấp phép trước khi lưu thông trên thị trường đối với phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy và quản lý phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

(3) Dự thảo Luật bãi bỏ điểm đ khoản 2 Điều 14 của Luật Thủ đô số 02/2026/QH16, lý do: Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ hiện hành quy định đối với dự án, công trình, phương tiện giao thông theo danh mục quy định để đưa vào khai thác, sử dụng thì phải thực hiện kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy do cơ quan có thẩm quyền thực hiện (phải có văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy của cơ quan quản lý chuyên ngành); trong khi đó, tại điểm đ khoản 2 Điều 14 Luật Thủ đô quy định công trình xây dựng, phần công trình xây dựng, hạng mục công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh dịch vụ chưa có văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy của cơ quan quản lý chuyên ngành mà đã đưa vào hoạt động (là hành vi vi phạm quy định của pháp luật về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ) bị áp dụng chế tài là ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước. Tuy nhiên, nếu bỏ quy định về thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy tại Luật này thì trường hợp nêu tại điểm đ khoản 2 Điều 14 Luật Thủ đô không còn là hành vi vi phạm pháp luật về phòng cháy, chữa cháy. Do đó, việc bãi bỏ quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 14 Luật Thủ đô là cần thiết để đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất của Luật này và Luật Thủ đô.

Nội dung dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ bảo đảm nguyên tắc bình đẳng giới, không ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách dân tộc, phù hợp với các quy định của pháp luật hiện hành và điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên; đáp ứng yêu cầu về phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số; bảo đảm về quốc phòng, an ninh, khoa học, công nghệ và định hướng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới./.

Hoàng Hải (Khoa Nghiệp vụ cơ bản)