Ngày 10/12/2025, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã chính thức thông qua Luật số 118/2025/QH15 (Luật số 118) sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 Luật liên quan đến an ninh, trật tự. Trong đó, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH) số 55/2025/QH15 có những điều chỉnh đáng chú ý nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và phù hợp với thực tiễn tổ chức chính quyền địa phương mới. 1. Phân định rõ trách nhiệm quản lý nhà nước tại địa phương Theo Điều 10 của Luật số 118, quy định về trách nhiệm quản lý nhà nước trong Luật PCCC&CNCH đã được tinh gọn và làm rõ. Cụ thể, Ủy ban nhân dân các cấp thực hiện quản lý nhà nước về PCCC và CNCH tại địa phương mình. Đặc biệt, luật mới đã bãi bỏ cụm từ "hoặc tại huyện nơi không tổ chức đơn vị hành chính cấp xã" tại khoản 3, Điều 37 của Luật PCCC&CNCH. Điều này tạo ra sự thống nhất trong việc thành lập và quản lý các lực lượng Dân phòng.

Hội nghị triển khai thực hiện nhiệm vụ trọng tâm về công tác PCCC và CNCH sau khi thành lập chính quyền địa phương 2 cấp và Luật PCCC và CNCH có hiệu lực tại xã Ba Vì, TP Hà Nội.
2. Thay đổi cơ quan chủ trì trong đào tạo và hướng dẫn kỹ năng Một thay đổi mang tính hệ thống là việc chuyển giao một số nhiệm vụ từ Bộ Giao thông vận tải sang Bộ Xây dựng. Đối với lĩnh vực PCCC và CNCH: - Bộ Xây dựng sẽ chủ trì, phối hợp với Bộ Công an để tích hợp, lồng ghép kiến thức, pháp luật và kỹ năng PCCC và CNCH vào nội dung đào tạo lái xe. - Bãi bỏ sự tham gia của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội trong việc chủ trì xây dựng chương trình giảng dạy kiến thức PCCC tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, thay vào đó tập trung đầu mối là Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ chủ trì, phối hợp với Bộ Công an và Bộ, cơ quan ngang Bộ có liên quan. 3. Tăng cường hiệu lực thẩm quyền huy động lực lượng Luật số 118 cũng điều chỉnh thuật ngữ để đảm bảo tính thực thi cao nhất tại cơ sở. Thẩm quyền huy động lực lượng, phương tiện tham gia chữa cháy và cứu nạn cứu hộ của Trưởng Công an cấp xã được khẳng định rõ rệt hơn thông qua việc thay thế các đơn vị cũ bằng cấp xã trong các văn bản quy phạm liên quan. 4. Hiệu lực thi hành Những quy định sửa đổi này sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2026. Đây là khoảng thời gian cần thiết để các cơ quan chức năng, đặc biệt là lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH phối hợp cùng ngành Xây dựng hoàn thiện các giáo trình đào tạo và quy trình quản lý mới. Việc ban hành Luật số 118 là bước đi tất yếu nhằm đồng bộ hóa hệ thống pháp luật về an ninh, trật tự. Đối với công tác PCCC, những sửa đổi này giúp giảm chồng chéo giữa các bộ ngành, đồng thời phát huy tối đa vai trò "4 tại chỗ" của chính quyền cấp xã trong việc bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân./.

Xuân Hùng – Phương Thảo (Khoa Phòng cháy)