Phòng Cảnh sát PCCC Lai Châu những ngày giáp Tết cũng không khác ngày thường là mấy, ngoài sân, những chiếc xe chữa cháy xếp hàng gọn gàng, được lau chùi bóng loáng, sẵn sàng chờ nhiệm vụ, những người lính trẻ măng tay lăng, tay vòi luyện tập những thao tác trong chiến đấu. Điều chúng tôi bất ngờ chính là trụ sở đóng quân của đơn vị, một không gian xanh hàng nghìn mét vuông với quy hoạch vườn – ao – chuồng khang trang, sạch sẽ, đường đi lối lại quy củ được kiến tạo bởi chính của những người lính phòng cháy. Đồng chí Thượng tá Phạm Văn Tuấn – Trưởng phòng PCCC&CNCH – Công an tỉnh Lai Châu tự hào giới thiệu với chúng tôi: Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH Lai Châu chính thức chuyển về trụ sở mới này vào năm 2015. Để có cơ ngơi như hiện nay là bàn tay, tâm sức của tất cả các cán bộ, chiến sỹ trong đơn vị khai phá, vận chuyển đất màu, cải tạo từng mét vuông đất.
Là đơn vị chủ lực trong triển khai PCCC&CNCH ở một tỉnh miền núi biên giới còn nhiều khó khăn, trong những năm qua, được sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước trong lãnh đạo, chỉ đạo, sự đoàn kết thống nhất của Đảng bộ và Nhân dân các dân tộc trên địa bàn tỉnh, công tác PCCC&CNCH trên địa bàn Lai Châu đã có nhiều chuyển biến tích cực. Ngay từ đầu năm 2019, Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH – Công an tỉnh đã tham mưu với Công an tỉnh, UBND tỉnh ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn các sở, ban, ngành, đoàn thể, UBND các huyện, thành phố tăng cường các biện pháp đảm bảo an toàn PCCC&CNCH. Cùng với đó, triển khai kế hoạch, chương trình hành động thực hiện Chỉ thị số 47-CT/TT của Ban Bí thư Trung ương Đảng về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác PCCC; phối hợp với các sở, ngành liên quan và UBND các huyện, thành phố tiến hành tổng kiểm tra an toàn PCCC đối với các cơ sở trọng điểm về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, các cơ sở có nguy cơ cháy, nổ cao, các cơ sở có quy mô lớn trên địa bàn tỉnh. Trong năm, Phòng PCCC&CNCH đã phối hợp với các sở, ngành chức năng tổ chức kiểm tra 799 lượt cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC; kiểm tra các điều kiện an toàn PCCC đối với 52 lượt phương tiện vận chuyển chất, hàng nguy hiểm về cháy, nổ. Trong quá trình kiểm tra đã tập trung làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở và các cá nhân trong việc chấp hành các quy định của pháp luật về PCCC cũng như việc thực hiện các yêu cầu, kiến nghị của lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH về đảm bảo an toàn PCCC tại các cơ sở. Kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm, kiên quyết đình chỉ, đình chỉ hoạt động đối với cơ sở không đảm bảo an toàn PCCC.
Những ngày giáp Tết cũng chính là thời điểm những người lính chữa cháy Lai Châu nêu cao tinh thần cảnh giác, sẵn sàng phục vụ nhân dân. Theo đó, các cán bộ, chiến sỹ trong đơn vị được tăng cường đi kiểm tra an toàn PCCC&CNCH đối với các cơ quan, doanh nghiệp, các cơ sở có nguy hiểm cháy, nổ, đặc biệt là các chợ đầu mối, các trung tâm thương mại, các phương tiện giao thông cơ giới, vận chuyển hành khách; vận chuyển chất, hàng nguy hiểm về cháy, nổ trên địa bàn tỉnh. Nhiều cán bộ được tăng cường xuống cơ sở, các địa bàn trọng điểm dễ xảy ra cháy, nổ tuyên truyền, vận động cũng như kiểm tra, nhắc nhở nhân dân nâng cao ý thức, chủ động trang bị các phương tiện, dụng cụ phòng, chống cháy, nổ, nhất là các khu dân cư, các hộ sản xuất kinh doanh, những hộ buôn bán vật liệu dễ cháy bằng nhiều hình thức và nội dung phong phú. Theo đồng chí Phạm Văn Tuấn: một trong những khó khăn rất lớn trong công tác tuyên truyền PCCC ở Lai Châu là giao thông đi lại khó khăn do địa hình chia cắt phức tạp, nguồn thu ngân sách địa phương phụ thuộc nhiều vào sự hỗ trợ của Trung ương nên việc bố trí kinh phí cho công tác PCCC&CNCH còn hạn chế; tập quán đốt nương làm rẫy của một bộ phận đồng bào dân tộc vẫn còn và đặc biệt nhận thức về công tác PCCC của người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc rất thấp… Chính vì vậy, Phòng đã chủ động phối hợp với Công an huyện, cấp ủy, chính quyền từ huyện đến xã quan tâm công tác tuyên truyền, phân công cán bộ, chiến sỹ phụ trách địa bàn kịp thời nắm bắt tình hình, tham mưu cho địa phương các nhiệm vụ liên quan đến công tác PCCC, tích cực tuyên truyền tới bà con về các quy định, Luật PCCC, khuyến cáo người dân chú ý an toàn trong việc sử dụng điện và lửa trần trong sinh hoạt gia đình. Bên cạnh đó, đơn vị cũng ký quy chế phối hợp với Báo Lai Châu, Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh xây dựng các phóng sự tuyên truyền về công tác PCCC mùa hanh khô; công tác PCCC dịp Tết Nguyên đán; phóng sự chuyên đề PCCC chợ, trung tâm thương mại, các cơ sở kinh doanh...
Trầm ngâm bên chén trà còn ấm nóng, Thượng tá Phạm Văn Tuấn cho biết: bên cạnh công tác PCCC, công tác CNCH ở Lai Châu cũng đang là một trong những trăn trở lớn của các anh. Lai Châu những năm gần đây liên tiếp xảy ra những hiện tượng thiên tai bất thường như: lũ lụt, cháy rừng, sạt lở đất đá... gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản, ảnh hưởng trực tiếp tới sản xuất và đời sống của nhân dân. Như trận mưa lũ lịch sử ở huyện Sìn Hồ năm 2018 là trận mưa lớn nhất trong vòng 28 năm qua, mưa lũ đến nhanh với cường độ mạnh đã làm 17 người chết và mất tích, thiệt hại tài sản hơn 114 tỷ đồng, trong đó có 490 hộ dân bị ảnh hưởng. Mặc dù đơn vị đã nhanh chóng triển khai thực hiện các hoạt động CNCH nhưng do lũ lớn đến nhanh, bất ngờ trong khi số lượng cán bộ, chiến sỹ thực hiện công tác CNCH mỏng và phương tiện CNCH còn thiếu, nên việc tiếp cận vùng lũ để ứng cứu kịp thời bị hạn chế rất nhiều, chưa kể đến cán bộ, chiến sỹ trong đơn vị liên tục phải giải quyết nhiều vụ CNCH trong thời gian ngắn, dẫn đến công tác cứu người, cứu tài sản còn lúng túng chưa đạt được hiệu quả cao nhất. Bên cạnh đó, những năm gần đây, hàng chục nhà máy thủy điện đã được xây dựng và hoạt động trên địa bàn tỉnh Lai Châu cũng như các dự án các công trình thủy điện chuẩn bị thi công xây dựng nhưng chỉ có 01 nhà máy thủy điện nằm trong phạm vi bảo vệ của lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp (bán kính 5km) và phương tiện chữa cháy, CNCH có thể tiếp cận kịp thời là Nhà máy Thủy điện Lai Châu công suất lắp máy 1.200MW. Các nhà máy còn lại đều xây dựng cách xa trung tâm, khoảng cách đến Đội Chữa cháy chuyên nghiệp gần nhất 40km, xa nhất khoảng 150km, đường giao thông đi lại khó khăn, nhiều nơi phương tiện chữa cháy không thể tiếp cận được. Trong khi đó, hệ thống tổ chức lực lượng CNCH của Cảnh sát PCCC&CNCH Lai Châu còn non trẻ, mỏng về số lượng, thiếu về trang thiết bị phương tiện và đặc biệt là thiếu về kinh nghiệm trong xử lý các vụ CNCH khi xảy ra thiên tai, thảm họa như sự cố cháy, nổ, CNCH tại các thủy điện. Nếu trường hợp nếu xảy ra cháy, nổ, tai nạn, sự cố ở các công trình này việc tổ chức công tác chữa cháy, CNCH sẽ gặp nhiều khó khăn, hầu hết phải trông chờ vào lực lượng PCCC cơ sở. Đây là thách thức không nhỏ, một bài toán khó đặt ra của lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH. Chính vì vậy, từ khi xây dựng các thủy điện đến nay, đơn vị đã thường xuyên tổ chức tập huấn, hướng dẫn cho cán bộ, công nhân viên các nhà máy thủy điện Lai Châu và lực lượng PCCC cơ sở, với hy vọng hạn chế nguy cơ xảy ra cháy, nổ đến mức thấp nhất.
Cùng nhau thưởng thức bữa cơm đầm ấm cùng các chiến sỹ PCCC Lai Châu ngay tại bếp ăn đơn vị. Rau xanh, thịt gà, thịt lợn… đều là những sản vật do chính tay những người lính nơi đây vun trồng, chăm sóc. Đại uý Nguyễn Quỳnh Nga – Đội trưởng Đội Tham mưu, cô gái hiếm hoi của lực lượng Cảnh sát PCCC Lai Châu chia sẻ: Ngoài thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, cán bộ, chiến sỹ Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH - Công an tỉnh chủ động tăng gia sản xuất, cải thiện bữa ăn hàng ngày. Không cần hô hào, nhắc nhở hay sự giám sát của cấp trên, đúng 6 giờ đến 7 giờ vào buổi sáng, chiều từ 17 giờ đến 18 giờ, anh em cán bộ trong đơn vị người nào việc nấy tại khu tăng gia sản xuất. Mùa nào thức nấy su su, su hào, bắp cải, cải xanh, bầu, bí, mướp… nên bữa ăn của cán bộ, chiến sỹ đều rất phong phú và đảm bảo lượng. Đây không chỉ là một trong những hình thức rèn luyện sức khỏe còn tăng cường sự đoàn kết trong cán bộ, chiến sỹ của đơn vị. Ngoài trồng rau, Phòng còn đầu tư kinh phí xây dựng 3 gian chuồng nuôi lợn, huy động cán bộ, chiến sỹ ủng hộ ngày công, thuê máy xúc đào ao, dẫn nước về thả cá; tận dụng diện tích mặt nước và khoảng đất nhỏ nuôi thêm vịt, gà; trồng cây ăn quả quanh khuôn viên đơn vị như: dâu, đào, ổi, mít, chuối, đu đủ, nho… tạo cảnh quan xanh - sạch - đẹp. Đến nay, đơn vị có 1.000m2 rau xanh các loại, hàng trăm con gia súc, gia cầm, 1.000m2 mặt nước thả cá, 70 gốc cây ăn quả. Đảm bảo 100% rau xanh, 70% thực phẩm tươi sống bổ sung bữa ăn cho cán bộ, chiến sỹ.
Bởi đặc thù của công việc, trực Tết sớm đã thở thành quen thuộc đối với những người lính PCCC. Để bảo đảm quân số trực 24/24 giờ theo quy định, cùng với việc sẵn sàng lực lượng, phương tiện chữa cháy và CNCH, Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH – Công an tỉnh Lai Châu đã tổ chức cho cán bộ, chiến sỹ đón Tết tại đơn vị để anh em vơi đi phần nào nỗi nhớ nhà. Bên mâm cơm đón Giao thừa, với chiếc bánh chưng xanh, các món ăn do chính tay những người lính chuẩn bị, họ quây quần bên nhau, cùng nhắc lại những kết quả của một năm đã qua và hướng tới một năm mới với hy vọng được “thất nghiệp”. Chia tay những người lính PCCC Lai Châu, chúng tôi tin tưởng với sự quan tâm của các đồng chí lãnh đạo tỉnh, cùng với nỗ lực khắc phục khó khăn của tập thể cán bộ, chiến sỹ đơn vị, sự chung tay góp sức ủng hộ của đồng bào các dân tộc địa phương, những trăn trở trong công tác PCCC&CNCH của những người lính PCCC Lai Châu sẽ có phương hướng khắc phục, đem lại sự bình yên cho mảnh đất địa đầu vùng Tây Bắc của Tổ quốc.■
Lệ Hoa