- Mục đích của khóa huấn luyện
- Mục tiêu huấn luyện
Kỹ thuật bế người bị nạn tiến hành theo các bước như sau: Bước 1. Tư thế, vị trí chuẩn bị bế Nhẹ nhàng đặt người bị nạn ở tư thế nằm ngửa. Chiến sỹ tiếp cận ngang người của người bị nạn (thường tiếp cận bên không bị tổn thương) ở tư thế quỳ chân thấp, chân cao (chân phía dưới người bị nạn quỳ thấp, chân phía đầu người bị nạn quỳ cao). Bước 2. Chuyển người bị nạn từ tư thế nằm sang tư thế ngồi Chiến sỹ luồn tay trên dưới nách, sau lưng sang nách bên đối diện của người bị nạn, kết hợp tay phía dưới vòng qua người đỡ dưới nách đối diện của người bị nạn. Chiến sỹ chuyển đỡ người bị nạn ngồi dậy, cho lưng người bị nạn dựa vào đùi của chân quỳ cao. Bước 3: Bế người bị nạn Tay dưới của Chiến sỹ luồn qua khoeo chân người bị nạn, gấp đùi người bị nạn vào Chiến sỹ sát bụng; kết hợp 2 tay nâng người bị nạn lần lượt lên đùi thấp, đùi cao của Chiến sỹ, rồi dồn sức bế người bị nạn đứng dậy. Bước 4. Di chuyển về nơi an toàn và đưa người bị nạn xuống Khi bế người bị nạn về nơi an toàn Chiến sỹ đưa người bị nạn xuống ngược lại so với kỹ thuật bế người bị nạn. Chú ý: Khi bế, thao tác nhẹ nhàng, tránh thô bạo. 3.4.2. Cõng người bị nạn Phương pháp này không áp dụng cho người tổn xương cột sống, gãy xương khác (trừ xương nhỏ), các vết thương ngực, bụng mà khi cõng gây biến chứng, đau đớn cho người bị nạn. Sau khi cơ động tiếp cận, đánh giá tình trạng người bị nạn, xử trí tổn thương và quyết định hình thức vận chuyển; quy trình vận chuyển người bị nạn bằng kỹ thuật cõng người bị nạn trên lưng được tiến hành như sau: Bước 1. Chuẩn bị tư thế người bị nạn, người vận chuyển Nhẹ nhàng đặt người bị nạn ở tư thế nằm ngửa, tách 2 chân, 2 tay người bị nạn sang hai bên thân mình; Chiến sỹ tiếp cận từ phía dưới chân người bị nạn, chân thuận bước lên đặt bàn chân sát bẹn nạn nhân; chân không thuận bước lên đặt bàn chân sát nách nạn nhân. Bước 2. Chuyển người bị nạn từ tư thế nằm sang tư thế đứng Chiến sỹ hạ thấp trọng tâm luồn 2 tay qua nách xuống dưới vai người bị nạn, nâng nạn nhân ngồi dậy, kết hợp thu chân trước về sau đỡ nạn nhân đứng dậy (ngả người cho người bị nạn dựa vào người Chiến sỹ). Bước 3. Đưa nạn nhân lên lưng người vận chuyển Chiến sỹ nắm một tay người bị nạn đồng thời xoay người, hạ thấp trọng tâm cho thân nạn nhân dựa vào lưng, rồi luồn 2 tay dưới khoeo chân nạn nhân, dồn sức cõng người bị nạn đứng dậy. Bước 4. Chuyển người bị nạn đến nơi an toàn và đưa người bị nạn xuống Chiến sỹ di chuyển đưa nạn nhân tới nơi an toàn, rồi hạ người bị nạn xuống ngược lại với lúc cõng người bị nạn. Chú ý: Thao tác cõng phải nhẹ nhàng, tránh thô bạo. 3.4.3. Vác người bị nạn Phương pháp này không áp dụng cho người tổn xương cột sống, gãy xương khác (trừ xương nhỏ), các vết thương ngực, bụng mà khi cõng gây biến chứng, đau đớn cho người bị nạn. Sau khi tiếp cận, đánh giá tình trạng người bị nạn, xử trí tổn thương và quyết định hình thức vận chuyển; quy trình vận chuyển người bị nạn bằng kỹ thuật vác người bị nạn được tiến hành như sau: Bước 1. Chuẩn bị tư thế người bị nạn, người vận chuyển Nhẹ nhàng đặt người bị nạn ở tư thế nằm ngửa, tách 2 chân, 2 tay người bị nạn sang hai bên thân mình; Chiến sỹ tiếp cận từ phía dưới chân người bị nạn, chận thuận bước lên đặt bàn chân sát bẹn nạn nhân; chân không thuận bước lên đặt bàn chân sát nách nạn nhân. Bước 2. Chuyển người bị nạn từ tư thế nằm sang tư thế đứng Chiến sỹ hạ thấp trọng tâm luồn 2 tay qua nách xuống dưới vai người bị nạn, nâng nạn nhân ngồi dậy, kết hợp thu chân trước về sau đỡ nạ nhân đứng dậy (ngả người cho người bị nạn dựa vào người Chiến sỹ). Bước 3. Đưa nạn nhân lên vai Chiến sỹ Chiến sỹ tay trên nắm một tay người bị nạn đồng thời xoay người, hạ thấp trọng tâm, luồn tay dưới luồn qua háng, ghé vai sát khớp mu, cho thân nạn nhân dựa lên hai vai, một tay chống gối dồn sức vác người bị nạn đứng dậy. Bước 4. Chuyển người bị nạn đến nơi an toàn và đưa người bị nạn xuống Chiến sỹ di chuyển đưa nạn nhân tới nơi an toàn, rồi hạ người bị nạn xuống ngược lại với lúc vác lên. Chú ý: Thao tác vác phải kỹ thuật nhẹ nhàng, tránh thô bạo. 3.4.4. Dìu người bị nạn Áp dụng cho những người còn tự đi bộ được, Chiến sỹ đóng vai trò là người hỗ trợ, làm chỗ dựa để nâng đỡ, tránh ngã cho người bị nạn. Sau khi tiếp cận, đánh giá tình trạng người bị nạn, xử trí tổn thương và quyết định hình thức vận chuyển; quy trình vận chuyển người bị nạn bằng kỹ thuật dìu người bị nạn được tiến hành như sau: Bước 1. Chuẩn bị tư thế người bị nạn, người vận chuyển Nhẹ nhàng đặt người bị nạn ở tư thế nằm ngửa, tách 2 chân, 2 tay người bị nạn sang hai bên thân mình; Chiến sỹ tiếp cận từ phía dưới chân người bị nạn, chận thuận bước lên đặt bàn chân sát bẹn nạn nhân; chân không thuận bước lên đặt bàn chân sát nách nạn nhân. Bước 2. Chuyển người bị nạn từ tư thế nằm sang tư thế đứng Chiến sỹ hạ thấp trọng tâm luồn 2 tay qua nách xuống dưới vai người bị nạn, nâng nạn nhân ngồi dậy, kết hợp thu chân trước về sau đỡ nạn nhân đứng dậy (ngả người cho người bị nạn dựa vào người Chiến sỹ). Bước 3: Dìu người bị nạn di chuyển Chiến sỹ xoay chân về tư thế song song với người bị nạn, tựa hông người bị nạn vào hông mình. Để tay người bị nạn khoác vai Chiến sỹ, một tay của Chiến sỹ nắm lấy cổ tay người bị nạn (trên vai Chiến sỹ), tay còn lại vòng ra sau lưng nắm đai quần người bị nạn bên đối diện. Di chuyển: Chân phía ngoài của Chiến sỹ bước trước, sau đó chân phía trong di chuyển cùng chân của người bị nạn. Bước 4: Đặt người bị nạn xuống Khi dìu người bị nạn về nơi an toàn, cứu thương cho người bị nạn nằm xuống bằng các động tác ngược lại so với kỹ thuật khi chuyển người bị nạn từ tư thế nằm sang tư thế đứng. Chiến sỹ xoay người đứng đối diện với người bị nạn, 2 tay luồn qua nách ôm sau lưng người bị nạn, đồng thời đưa 1 chân lên phía trước, giữa 2 chân người bị nạn. Chiến sỹ từ từ cúi về phía trước, đỡ người bị nạn chuyển từ tư thế đứng sang tư thế ngồi; sau đó chuyển một tay ra phía sau gáy, đỡ cổ và đầu người bị nạn; tiến chân còn lại lên 1 bước đồng thời nhẹ nhàng đỡ người bị nạn chuyển sang tư thế nằm an toàn. Chú ý: Thao tác kỹ thuật dìu cần nhẹ nhàng, tránh thô bạo 3.4.5. Vận chuyển người bị nạn bằng cáng cứng (phương pháp 2 người) Có thể áp dụng cho mọi người bị nạn khi có điều kiện; là phương pháp vận chuyển bắt buộc với người tổn thương cột sống, gãy xương chậu, xương đùi… Sau khi tiếp cận, đánh giá tình trạng người bị nạn, xử trí tổn thương và quyết định hình thức vận chuyển; quy trình vận chuyển người bị nạn bằng cáng cứng có 2 người vận chuyển được tiến hành như sau: Bước 1. Chuẩn bị tư thế người bị nạn, cứu thương Nhẹ nhàng đặt người bị nạn ở tư thế nằm ngửa. Đặt cáng bên cạnh người bị nạn, cùng bên với bên có vết thương, mở rộng cáng. Hai Chiến sỹ tiếp cận người bị nạn bên phía đối diện với cáng ở tư thế quỳ, chân cao chân thấp, một người ngang ngực, một người ngang hông người bị nạn. Bàn chân chân cao và đầu gối chân thấp của 2 Chiến sỹ sát vào thân người bị nạn. Bước 2. Đưa người bị nạn vào cáng Hai Chiến sỹ luồn tay xuống dưới nâng đỡ người bị nạn. Chiến sỹ phía trên một tay đỡ cổ – vai, một tay đỡ thắt lưng; Chiến sỹ phía dưới một tay đặt đỡ vùng hông, một tay đỡ khoeo người bị nạn. Hai Chiến sỹ phối hợp nhịp nhàng, nâng người bị nạn lên, bước chân cao về phía trước 1 bước rồi cùng nhẹ nhàng đặt người bị nạn vào cáng ở tư thế nằm ngửa. Đệm dưới vùng lưng, thắt lưng một gối nhỏ hoặc quần áo cuộn lại làm cột sống hơi ưỡn ra. Bước 3: Cáng người bị nạn Hai Chiến sỹ ở 2 đầu cáng, quỳ chân thấp chân cao, cùng hướng; cầm đòn cáng, dùng sức nâng cáng lên, đồng thời chuyển từ tư thế quỳ sang tư thế đứng. Bước 4. Di chuyển về nơi an toàn và đưa người bị nạn xuống Khi di chuyển, hai Chiến sỹ bước chân so le nhau. người đi trước phải giữ tốc độ đều đặn, báo cho người đi sau biết những chỗ khó đi để tránh. Khi cáng trên đường dốc, phải giữ cáng thăng bằng hoặc đầu người bị nạn hơi cao hơn chân. Khi cáng lên dốc phải cho đầu người bị nạn đi trước, khi cáng xuống dốc, phải cho đầu người bị nạn đi sau. Khi cáng người bị nạn về nơi an toàn để cứu thương thì đưa người bị nạn ra khỏi cáng ngược lại so với kỹ thuật cáng người bị nạn lên, cụ thể: – Hai Chiến sỹ phối hợp nhịp nhàng đặt cáng xuống đất. – Đưa người bị nạn ra khỏi cáng: Hai Chiến sỹ tiếp cận người bị nạn như khi đưa người bị nạn vào cáng; bàn chân quỳ cao áp sát cáng, đầu gối chân quỳ thấp cách bàn chân quỳ cao 1 bước chân. Hai Chiến sỹ phối hợp nhẹ nhàng nâng người bị nạn lên đồng thời thu chân quỳ cao về phía sau 1 bước sao cho bàn chân chân này ngang gối chân quỳ thấp, cùng nhẹ nhàng đặt người bị nạn xuống. Chú ý: Đây là kỹ thuật thường áp dụng với những người bị nạn bị tổn thương cột sống, gãy xương đùi, bị thương nặng nên khi vận chuyển phải rất cẩn thận, không nên đổi cáng trong quá trình vận chuyển nếu không bắt buộc phải đổi. 3.4.6. Vận chuyển người bị nạn bằng cáng cứng (phương pháp 4 người) Có thể áp dụng cho mọi người bị nạn khi có điều kiện; là phương pháp vận chuyển bắt buộc với người tổn thương cột sống, gãy xương chậu, xương đùi… Sau khi tiếp cận, đánh giá tình trạng người bị nạn, xử trí tổn thương và quyết định hình thức vận chuyển; quy trình vận chuyển người bị nạn bằng cáng cứng có 4 người vận chuyển được tiến hành như sau: Bước 1. Chuẩn bị tư thế người bị nạn, cứu thương Nhẹ nhàng đặt người bị nạn ở tư thế nằm ngửa. Đặt cáng bên cạnh người bị nạn, cùng bên với bên có vết thương, mở rộng cáng. 4 Chiến sỹ tiếp cận bên cạnh người bị nạn, mỗi bên 2 người ở tư thế quỳ chân cao chân thấp, hai người ngang ngực, hai người ngang hông người bị nạn. Bước 2. Đưa người bị nạn vào cáng 4 Chiến sỹ luồn tay xuống dưới nâng đỡ người bị nạn. Chiến sỹ phía trên một tay đỡ vai – cổ, một tay đỡ thắt lưng; cáng thương phía dưới một tay đặt đỡ vùng hông, một tay đỡ khoeo cho người bị nạn. 4 Chiến sỹ phối hợp nhịp nhàng nâng người bị nạn lên, động tác phối hợp thật tốt để giữ cho người bị nạn thật thẳng. Nhấc từ từ lên khỏi mặt đất rồi đưa vào cáng hoặc luồn cáng xuống dưới người bị nạn rồi lại từ từ đặt người bị nạn xuống cáng tư thế nằm ngửa. Luôn chú ý không được nâng vai và hai chân cao hơn lưng. Đệm dưới vùng lưng, thắt lưng một gối nhỏ hoặc quần áo cuộn lại làm cột sống hơi ưỡn ra. Bước 3: Cáng người bị nạn 4 Chiến sỹ di chuyển về 2 đầu cáng (mỗi đầu 2 người), ở tư thế quỳ chân thấp chân cao, cùng hướng; mỗi người cầm một tay cán, dùng sức nâng cáng lên, đồng thời chuyển từ tư thế quỳ sang tư thế đứng. Bước 4. Di chuyển về nơi an toàn và đưa người bị nạn xuống Khi di chuyển không bước đều, người đi trước phải giữ tốc độ đều đặn, báo cho người đi sau biết những chỗ khó đi để tránh. Khi cáng trên đường dốc, phải giữ cáng thăng bằng hoặc đầu người bị nạn hơi cao hơn chân. Khi cáng lên dốc phải cho đầu người bị nạn đi trước, khi cáng xuống dốc, phải cho đầu người bị nạn đi sau. Khi cáng người bị nạn về nơi an toàn để cứu thương thì đưa người bị nạn ra khỏi cáng ngược lại so với kỹ thuật cáng người bị nạn lên, cụ thể: – 4 Chiến sỹ chuyển phối hợp nhịp nhàng đặt cáng xuống đất. – Đưa người bị nạn ra khỏi cáng: 4 Chiến sỹ tiếp cận người bị nạn như khi đưa người bị nạn vào cáng. 4 Chiến sỹ phối hợp nhẹ nhàng nâng người bị nạn lên, nhẹ nhàng đưa người bị nạn ra khỏi cáng và đặt người bị nạn xuống. Chú ý: Đây là kỹ thuật thường áp dụng với những người bị nạn bị tổn thương cột sống, gãy xương đùi, bị thương nặng nên khi vận chuyển phải rất cẩn thận, không nên đổi cáng trong quá trình vận chuyển nếu không bắt buộc phải đổi. * Khi cần chuyển người bị nạn từ cáng sang giường hoặc đổi cáng thì thực hiện như sau: Bước 1. Hai Chiến sỹ đỡ tay cáng ở 2 đầu cáng áp sát giường hoặc cáng khác (ở tư thế song song); Bước 2. Hai Chiến sỹ còn lại đỡ nâng nạn nhân lên khỏi mặt cáng (như vận chuyển 2 người); Bước 3. Hai Chiến sỹ buông hạ tay cáng ngoài, để cáng nghiêng áp sát thành giường; khi đó 2 Chiến sỹ còn lại nâng người bị nạn tiến về phía giường rồi nhẹ nhàng đặt người bị nạn xuống giường. * Khi chuyển cáng lên xe cứu thương thì thực hiện như sau: Bước 1. Chuyển từ cáng 4 người thành 3 người (2 người trước, một người sau); Bước 2. 01 Chiến sỹ mở cửa sau và lên xe; Bước 3. 02 Chiến sỹ đi trước nâng đầu cáng ghé vào thành xe đồng thời Chiến sỹ trên xe đỡ tay cáng nâng lên; Bước 4. 02 Chiến sỹ đi trước lùi lại đỡ 2 bên thân cáng, hỗ trợ Chiến sỹ đi sau chuyển cáng lên xe cứu thương./.
Lê Hữu Cường (Theo Cục Cảnh sát PCCC&CNCH)