Mối nguy hại từ đốt rác
Thời gian qua, trên địa bàn Thành phố Hà Nội thường xuất hiện tình trạng đốt rác thải gây ô nhiễm môi trường. Thậm chí, nhiều vụ cháy đã lan sang nhà dân khiến lực lượng cứu hỏa phải mất rất nhiều công sức dập lửa. Điển hình như: Khoảng 22 giờ đêm 17/1/2023, một đám cháy đã xảy ra tại bãi tập kết rác gần khu vực góc đường Sa Đôi - Đại Mỗ (quận Nam Từ Liêm). Chính quyền địa phương xác định vụ cháy do đốt rác, nơi đây tập kết nhiều rác và xơ dừa của những người bán dừa ven đường Đại Mỗ. Tuy nhiên, những người dân ở gần đã nghe rất nhiều tiếng nổ lớn từ đám cháy. Đáng chú ý, vụ cháy ven đường, đối diện cây xăng, rất nguy hiểm.
Một vụ cháy do đốt rác khác diễn ra vào khoảng 8 giờ 30 ngày 30/01/2023. Hình ảnh một đám cháy cùng lửa lớn bốc lên ở khu vực phường Trung Văn (quận Nam Từ Liêm) được chia sẻ lên mạng xã hội khiến người dân hoang mang. Đáng chú ý, vụ cháy xảy ra gần cơ quan nhà nước, khu đông dân cư. Cơ quan Công an thông tin, đám cháy xảy ra tại 56 Tố Hữu, phường Trung Văn, tại khu đất trống giáp ranh phường Nhân Chính (quận Thanh Xuân), xuất phát từ việc người dân đốt rác.
Hay một vụ cháy khác xảy ra vào khoảng 7 giờ 15 ngày 07/02/2023 tại bãi phế liệu dưới gầm cầu Thăng Long thuộc địa phận huyện Đông Anh. Chỉ trong ít phút, đám cháy bao trùm khu vực tạo cột khói bốc cao bao trùm từ gầm cầu Thăng Long lên mặt đường khiến các phương tiện qua lại gặp khó khăn. Được biết, bãi phế liệu dưới gầm cầu Thăng Long của anh Phạm Xuân T (sinh năm 1990; ở xã Võng La, huyện Đông Anh) làm chủ, có tổng diện tích đất khoảng 100m2, khu vực xảy ra cháy khoảng 50m2.
Lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH dập lửa do đốt bãi rác
Vậy nguyên nhân của tình trạng đốt rác trên là do đâu? Việc đầu tiên phải nói đến là tình trạng tập kết phế thải, bãi rác thải tại gần một số công trường xây dựng, bãi đất hoang chưa sử dụng còn phổ biến.
Các phế thải, vật liệu, cốp pha chất đống để năm này qua năm khác không dọn dẹp, xử lý. Cùng với đó là những khu nhà “ổ chuột” trở thành điểm tập kết và xả thải lâu ngày, rác chất đống và người dân tìm cách tiêu huỷ bằng việc đốt rác. Tuy nhiên, do đốt xong không kiểm soát dẫn đến lửa cháy âm ỉ gây cháy lan vào nhà dân.
Vụ cháy bãi phế thải dưới chân cầu Thăng Long, khói bao trùm lên mặt đường khiến các phương tiện bị mất tầm nhìn.
Bên cạnh đó, việc quản lý lỏng lẻo và chế tài xử lý triệt để việc đốt rác chưa có. Quy trình hoạt động của những khu tập kết rác thải, phế liệu được diễn ra theo quy trình; sau khi được phân loại, những phế liệu dư thừa, không thể sử dụng được, không thể tái chế được thì các cơ sở này thuê lao động tự do gần khu vực thu gom và mang đi đốt.
Xử phạt việc đốt rác bừa bãi
Nạn đốt rác ở ngoại thành diễn ra thường xuyên hơn, thậm chí nhiều địa bàn còn lấy đó là cách xử lý rác thải sinh hoạt tập kết lâu ngày ở góc bãi trống nào đó. Đặc biệt, Hà Nội đã có thời gian cơ quan chức năng lên “chiến dịch” tuyên truyền, xử lý nạn đốt rơm, rạ mỗi sau mùa gặt.
Bên cạnh đó, Công an TP Hà Nội cũng thường xuyên tuyên truyền, đưa ra cảnh báo nguy cơ cháy, nổ từ việc tùy tiện đốt rác của người dân, cụ thể là tuyên truyền những tác hại của việc đốt rác. Hiện tượng đốt rác không đúng quy định tạo ra khói bụi, gây ảnh hưởng tới môi trường sống, sức khỏe và khiến người dân hoang mang. Trường hợp lượng rác đốt lớn sẽ làm giảm tầm quan sát của người tham gia giao thông. Đám cháy do đốt rác nếu không kiểm soát và xử lý kịp thời, để cháy lan dễ phát sinh thành vụ việc lớn. Đáng lo ngại, trong số rác bị đốt có cả rác thải y tế và linh kiện điện tử, vỏ bình ắc quy, nhựa vụn, dây điện... Loại rác này khi đốt sẽ tạo thành những chất gây tác hại lớn đến môi trường và con người.
Theo quy định tại Khoản 2, Điều 7, Nghị định 167/2013/NĐ-CP về mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy và chữa cháy; phòng, chống bạo lực gia đình..., trong đó, áp dụng với hành vi tự ý đốt rác, chất thải, chất độc hoặc các chất nguy hiểm khác ở khu vực dân cư, nơi công cộng, bị phạt tiền từ 1-2 triệu đồng. Ngoài ra, việc đốt rác gây hậu quả nghiêm trọng còn bị xử lý hình sự.
Để hạn chế tình trạng đốt rác tiếp tục xảy ra, chính quyền địa phương và lực lượng chức năng cần thực hiện “mạnh tay” hơn nữa với các hành vi vi phạm. Đặc biệt, mỗi người dân cần tự nâng cao ý thức sinh hoạt tại cộng đồng; chấp hành tốt các yêu cầu về an toàn PCCC tại hộ gia đình và tại địa phương, khu dân cư mình đang sinh sống, để bảo vệ an toàn của chính mình và xã hội./.
Theo Phương Thúy (Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH – Công an TP Hà Nội)